Posts

पढाइमा कसरी उत्कृष्ट बन्ने ?

हामीहरूमध्ये धेरैले परीक्षा नजीक आउन थालेपछि मात्र तयारी तीव्र पार्छौं । अघिपछि जतिसुकै बेवास्ता गरेको भए पनि परीक्षा भनेपछि सबैको टाउको दुखाइ हुन्छ । सबैलाई पास हुनै छ, त्यसैले शुरू हुन्छ भागदौड । कहिल्यै नबोल्ने साथीसँग पनि नोट माग्न मन लाग्छ । शिक्षकले पनि एकचोटि अप्ठ्यारो लागेको पाठ दोहोर्‍याइदिए हुन्थ्यो झैं लाग्छ । कस्ता प्रश्न आउलान् ? प्रत्येक पाठ पढेपछि अनुमान गर्न मन लाग्छ । अरूसँग आफूलाई कहिल्यै तुलना गर्नु हुँदैन । पढेको कुरा कसरी बढीभन्दा बढी सम्झने, यो हाम्रो पढ्ने तरीकामा भर पर्छ । हामीकहाँ सजिला कुरालाई पनि अप्ठ्यारो बनाएर पढ्ने चलन छ । अप्ठ्यारा कुरा सजिलो बनाउन सक्नुपर्छ । हामी चाहन्छौं एकचपटक पढेकै भरमा सबै दिमागमा घुसोस्, तर त्यो सम्भव छैन । एकदमै थोरैमात्र मान्छे हुन्छन्, जसलाई एकपटक पढेकै भरमा सबै दिमागमा घुस्छ । प्रत्येक मान्छेको आआफ्नै क्षमता हुन्छ । केही सामान्य कुरामा ध्यान पुर्‍याइयो भने मात्र पनि राम्रो अङ्कमा उत्तीर्ण हुन सकिन्छ । समय व्यवस्थापन कुुनै पनि कामका लागि समयको उचित व्यवस्थापन अति आवश्यक हुन्छ । झन् परीक्षाको तयारीका लागि त यसको बढी नै महत्...
Post a Comment
Read more

स्मरणशक्ति कसरी बलियो बनाउने?

सफल बारटेन्डर कस्ता हुन्छन्? सम्भवतः ब्रेकअपपछि बारमा पुगेको व्यक्तिलाई सान्त्वना दिन्छन् होला। आवेगमा आएर दुव्र्यवहार गर्ने ग्राहकलाई पनि शान्त पार्न सक्ने मानसिक शक्ति हुन्छ होला। त्यो बाहेक, सकेसम्म चाँडो विभिन्न पेय पदार्थ मिसाउने ज्ञान र सीप पनि आवश्यक पर्छ होला, हैन? तर, वर्षाैं अघि बारटेन्डरका कामबारे अध्ययन गरेका ग्यालपले केही अनपेक्षित नतिजा भेटे। उनीहरूको स्मरण शक्ति अस्वाभाविक थियो। सबै कुरा विस्तारमा सम्झिन सक्थे। नियमित आउने ग्राहकको नाम मात्रै नभएर, उनीहरूको ‘अर्डर’ पनि कण्ठै थियो। उनीहरूको स्मरणशक्ति कति राम्रो थियो त? पत्ता लगाउन ग्यालपले अलाइड ब्रुअरीसँग मिलेर‘वान हन्ड्रेड क्लब’ सिर्जना गरे। सय जनाको नाम र उनीहरूको रोजाइँको पेय पदार्थ स्मरण गर्नसक्ने बारटेन्डरलाई नगद र सम्मान दिने भए। पाँच सय जनाको नाम र पेय पदार्थ सम्झिनेलाई सबैभन्दा ठूलो इनाम दिइने व्यवस्था गरियो। तर कसैले त्यस्तो गर्न सक्लान्? विश्वास थिएन। केही वर्षपछि, जेनिस नाम गरेकी बेलायती बारटेन्डरले तीन हजार ग्राहक र उनीहरूको पेय पदार्थको नाम स्मरण गरेर सबैको होश उडाइन्। यस्तो स्मरणशक्ति जन्मजात आउन...
Post a Comment
Read more

स्मरणशक्ति कम हुने कारण खानपिन पनि: स्मरणशक्ति बढाउने घरेलु उपाय

Image
कुनै कुरा लामो समयको लागि मानसपटलमा राख्नु परेमा सबैभन्दा पहिले त्यसलाई दीर्घकालीन स्मृतिमा राख्न जरुरी छ । जबरजस्ती सम्झन खोज्दा दिमागले राम्ररी काम नगर्न सक्छ । धेरैजसो कुरा हामी स्मरण गर्न सकिरहेका हुँदैनौ । अझ उमेर बढ्दै गएपछि भुल्ने बानी हुन्छ । यसले हामी आफैलाई दिक्क लाग्छ । आफ्नो कमजोर स्मरणशक्तिप्रति दुख लाग्छ । आँखाले देखेको, कानले सुनेको सबै कुरा स्मरण गर्नैपर्छ भन्ने छैन । र, यो संभव पनि छैन । यद्यपी कतिपय कुरा, जो हामीले सम्झनैपर्ने हुन्छ । त्यस्ता कुरा पनि स्मरण गर्न नसक्नु हाम्रो कमजोरी हो । यसलाई स्मरणशक्तिमा ह्रास आएको भनिन्छ । सम्झनैपर्ने वा स्मरणमा राख्नपर्ने कुरालाई कसरी नबिर्सने त ? यसका लागि केहि काइदा छ । जर्मन साइकोलाजिस्ट हर्मन इविन्गहसले स्मरणसँग सम्बन्धित केही यस्ता उपाय बताएका छन्, जसले विश्वव्यापी रुपमा मान्यता पाएको छ । त्यसको लागि सबैभन्दा पहिले हामीले पढेका कुरा किन विर्सन्छौ, त्यसबारे जान्न आवश्यक छ । पढेका कुरा किन विर्सन्छौ ? सामान्यतयाः हाम्रो मस्तिष्कले पढे लगत्तै पढेका सबै कुरालाई शतप्रतिशत दिमागमा भण्डारण गर्छ । तर त्यसको एक घण्टा न...
Post a Comment
Read more

स्मरण शक्ति बढाउने ११ उपाय

एजेन्सी । हामी कहिले काहीँ आफैले राखेको बस्तु बिर्सेर हैरान बन्छौं । पछुताउँनु सिवाय विकल्प हामीसँग हुँदै । हामी चाहन्छौँ सबै भन्दा तेज दिमाग भैदिए हुन्थ्यो । आरिस र प्रतिस्प्रधा गर्न खोज्नु मानव जातीको गुण नै हो । स्वाभाविक पनि । तर, वास्तवमा सबैसँग त्यो क्षमता नहुनसक्छ । निरन्तरतामा भर पर्छ । मानिस शारीरिक र मानसिक रूपमा तन्दुरुस्त हुन अत्यान्तै आवश्यक पर्छ । दिमागलाई कसरी सधैँ स्वास्थ र तेजिलो राख्न सकिन्छ भन्ने विषयलाई प्रस्तुत गरेका छौँ । १, हिडडुल गर्ने हिडडुल गर्दा दिमागको स्मरणशक्ति बढ्ने भएकोले नियमित हिँड्ने बानी बसाउनुपर्छ । जति हिडडुल गर्न सक्यो त्यति नै स्मरणको लागि सहयोग गर्ने हिपोक्याम्पस बढ्ने अनुसन्धानले पनि देखाएका छन् । तसर्थ जति सक्दो बढी हिड्नुहोस्, ताकी तपाईँको दिमाग बढी सक्रिय होस् । २, कफी पिउनुहोस् ठिक्क मात्रामा नियमित कफी पिउनाले स्मरण क्षमतामा सकरात्मक असर गर्ने विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् । बिहानको कफी वा चियाले स्मरण तेज गर्छ । कफीको असर लामो समयसम्म रहने भएकोले दिमागलाई फूर्तिलो बनाउन महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । ३, पर्याप्त निन्द्रा दिमागलाई...
Post a Comment
Read more

मेमोरी किङ: अर्पण शर्मा

को हुन् अर्पण शर्मा ? विश्वकै सबैभन्दा तेज स्मरणशक्ति भएका व्यक्ति हुन् अर्पण शर्मा । उनको नाम गिनिज बुक अफ वल्र्ड रेकर्ड्समा लेखिएको छ । एक मिनेटभित्र ४२ वस्तुहरुको नाम क्रमवद्ध रुपमा सम्झेर उनले २०७१ सालमा विश्व कीर्तिमान बनाएका हुन् । संसारमा नेपालीहरु ‘बहादुर’ भनेर चिनिन्छन् । तर, अर्पणले यसमा चित्त बुझाएनन् । नेपालीहरु बलमा मात्र होइन, बुद्धिमा पनि अब्बल छन् भन्ने दुनियाँसामु सावित गरिदिएका छन् उनले । अर्पणकै शब्दमा उनले यो स्मरणशक्ति जन्मजात पाएका होइनन् । योगध्यानको बलले आफ्नो दिमागलाई तिखारेका हुन् । उदाहरण दिँदै अर्पण भन्छन्, ‘मानौं एउटा रुख छ र त्यसलाई बन्चरोले काट्नु छ । यदि बन्चरोको धार भुत्ते भएको छ भने त्यसले रुख जति गरे पनि काट्न सक्दैन । तर, त्यही बन्चरोको धार तिखार्ने हो भने सजिलै काट्न सक्छ । मैले पनि आफ्नो दिमागको धार तिखारेर यो उपलब्धि हासिल गरेको हुँ ।’ तीक्ष्ण दिमागको रहस्य झापाको भद्रपुर(८ मा एउटा मध्यमवर्गीय परिवारमा अर्पण जन्मिए । बाल्यकालमा उनको दिमाग अहिलेजस्तो विलक्षण थिएन । उनले स्थानीय एसएस निकेतन ईंग्लिस स्कुलमा एसएलसीसम्मको अध्ययन गरे ।...
Post a Comment
Read more

परीक्षामा उत्कृष्ट नम्बर ल्याउन यसरी पढौँ

परीक्षा कसरी राम्रो गर्ने भन्ने विषयमा केहि शिक्षाविद्सँगको कुराकानीबाट  लोकपथ ले केहि टिप्स जम्मा पारेको छ । पुरा अध्ययन   :  यदि विद्यार्थीले तन मन दिएर किताबको सम्पूर्ण ज्ञान लिन सक्यो भने उसले करिब प्रशनपत्रमा आउनसक्ने प्रश्नको बारेमा भेउ पाउन सक्छ । पुुराना प्रश्नपत्रको अध्ययन    :   परीक्षा तयारी गर्दा विद्यार्थीले सधैं सम्झनुुपर्ने विषय हो, पुुराना प्रश्नपत्रको अध्ययन । यसले परीक्षाको फरम्याट कस्तो हुन्छ भन्ने मात्र प्रष्ट पार्दैन उत्तर कसरी दिने वा कस्ताकस्ता प्रश्नहरु बढी महत्वपूर्ण छन् भन्ने जान्न सहज हुुन्छ । कुन प्रश्नलाई कति समय दिने भन्ने पनि यसले सहयोग पु¥याउँदछ । यस्तै ग्रुप ए मा दिईएका कति प्रश्नमध्ये कतिवटा प्रश्न कति समयावधीमा हल गर्नुपर्ने र तिनका पूर्णाङ्क कति हुन् भन्ने बारे जानकारी हुन्छ । समूह बनाएर पढ्ने    :   परीक्षाको तयारीमा जुटेका विद्यार्थीले समूह बनाएर अध्ययन गर्दा राम्रो हुन्छ । कहिले आफूले प्रश्न सोध्ने र कहिले आफूलाई प्रश्न सोध्न सकिन्छ र यसो गर्दा आत्मविश्वास बढ्छ । यसका अलावा पढेको क...
Post a Comment
Read more